Avèk Wayòm Ini a ki pare pou prezidan G20 la an 2027, e anvan reyinyon Chèf Gouvènman Commonwealth yo (CHOGM) nan Antigua ak Barbuda Novanm sa a, Fondasyon Swen Sante SIDA ( AHF ) mande Wayòm Ini a pou l pran latèt ijan avèk aksyon konkrè, pa diskou, pou adrese kriz dèt souveren an.
Malgre CHOGM pral reyini sou tèm 'Akselere Patenarya ak Envestisman pou yon Commonwealth Pwospere,' reyalite yo rakonte yon lòt istwa: youn sou twa peyi nan Commonwealth la nan gwo pwoblèm dèt, ak majorite kontra dèt mondyal yo sipèvize pa lalwa Wayòm Ini a.
Globalman, 3.4 milya moun ap viv nan peyi ki depanse plis nan sèvis dèt pase nan sante ak edikasyon ansanm. An menm tan, peyi sa yo fè fas ak depans pou prete lajan ki de a dis fwa pi wo pase sa peyi ki pi rich yo. Nan tout Commonwealth la, venteyen peyi depanse omwen 14% nan revni gouvènman an sou peman dèt.
“Kriz dèt mondyal la apiye sou yon achitekti finansye ki pa ekitab, ekstraktif, epi ki anrasinen nan eritaj kolonyal la. Wayòm Ini a gen yon opòtinite inik pou demontre yon lidèchip onèt nan defann refòm sistemik ki asire manm Commonwealth yo ka reyalize yon vrè pwosperite,” dapre Michael Weinstein , Prezidan AHF. “Li dwe pwoteje enterè nasyon ki prete lajan nan Sid Mondyal la kont kreditè prive ki sèvi ak sistèm legal li kòm zam pou fòse peman. Sa gen ladan l aplike lejislasyon ki limite pratik pretatè yo epi ki anpeche kreditè yo febli efò soulajman dèt yo.”
Apèl sa a pou lidèchip konkrè vini tou apre anons Biwo Afè Etranjè Commonwealth ak Devlopman an pou koupe finansman Èd Wayòm Ini a jiska 90% pou kèk peyi, tankou Malawi ak Mozanbik, ki deja ap fè fas ak gwo presyon fiskal ki anpeche yo envesti nan mezi pwoteksyon sosyal.
“Nou pa ka di nou se yon Commonwealth of Nations lè anpil eta manm bloke nan yon sik dèt ki apovri yo epi ki destabilize ekonomi yo,” dapre Dr. Penninah Iutung , Vis Prezidan Egzekitif AHF. “Kriz dèt la pa yon pwoblèm finansye ankò, men yon pwoblèm sekirite ak devlopman. Nou egzije pou yo trete l avèk menm ijans ak nenpòt pandemi, epi Sid Mondyal la dwe ini tou pou soutni presyon pou refòm dèt la, pandan l ap baze sou ideyal zansèt endepandans yo ak mouvman anti-kolonyal yo.”
Nan mwa jen, AHF ak patnè li yo te lanse kanpay Libète kont Dèt la , ki mande lidè mondyal yo pou:
- Akselere aplikasyon Fowòm Anprentè yo pou ini vwa Sid Mondyal la epi ogmante pouvwa negosyasyon li.
- Mande pou dèt otomatik san enterè sispann nan tout akò prè lè peyi yo ap fè fas ak kriz sante piblik oswa kriz klimatik.
- Mande yon taks solidarite IA mondyal 1% sou envestisman kapital ak revni dirijan konpayi IA yo pou finanse soulajman dèt epi bay byen piblik esansyèl pou Sid Mondyal la.
Kounye a plis pase tout tan, nou bezwen aksyon kouraj pou nou ranje sistèm enjis sa a, pou nou asire tout nasyon yo gen opòtinite pou yo fè pwogrè, pwosperite ak lapè avanse, epi Wayòm Ini a dwe pran latèt nan chay sa a.
