Kòm yon pati nan mondyal la Libète anba dèt lansman kanpay, prèske 50 Fondasyon Swen Sante SIDA Ekip peyi yo ak patnè yo (AHF) pral kòmanse plizyè aksyon defans dwa moun, an pèsòn ak sou entènèt, pou mande refòm ijan nan yon sistèm dèt mondyal ki anpeche peyi an devlopman envesti nan swen sante, edikasyon ak lòt bezwen fondamantal moun.
Enjistis dèt mande yon sistèm mondyal ki bay priyorite a moun olye de pwofi epi ki asire peyi yo ka satisfè bezwen fondamantal popilasyon yo. Kanpay Libète kont Dèt la mande lidè mondyal yo pou:
- Aplike Fowòm Anprèteur yoEtabli yon Fowòm Anprètè (jan somè Finansman pou Devlopman Seville a ak G20 Lafrik di Sid la te pwopoze a) pou ini vwa Sid Mondyal la epi ogmante pouvwa negosyasyon li.
- Sèvis Dèt Obligatwa a Pran yon PozAsire w ke dèt otomatik e san enterè pran yon poz nan tout akò prè lè peyi yo ap fè fas ak kriz sante piblik oswa kriz klimatik.
- Tak Solidarite sou Entèlijans Atifisyèl (IA)Mande yon taks solidarite IA mondyal 1% sou envestisman kapital ak revni dirijan konpayi IA yo pou finanse soulajman dèt epi bay byen piblik esansyèl pou Sid Mondyal la.
Kriz dèt souveren nan peyi an devlopman yo soti nan règ finansye mondyal enjis, estrikti ekonomik epòk kolonyal la, ak dominasyon enstitisyon miltilateral yo (pa egzanp, Bank Mondyal, Fon Monetè Entènasyonal) ak kreditè prive yo. Jodi a, 3.4 milya moun ap viv nan peyi ki oblije depanse plis nan sèvis dèt pase nan sante oswa edikasyon, yo peye to enterè de a dis fwa pi wo pase peyi ki pi rich yo, sa ki detounen resous ki destine pou sistèm sante, edikasyon, ak rezistans klima a soti nan peyi ki pi pòv yo pou ale nan peyi ki pi rich yo.
“Twòp peyi an devlopman ap pèdi kontwòl akoz yon sistèm dèt mondyal ki enjis e opresif, sa ki febli kapasite yo pou envesti nan pèp yo ak nan avni yo,” dapre AHF Oluwakemi Gbadamosi, Direktè Egzekitif Adjwen an. AHF Global Public Health Institute ak Direktè Enstiti Sante Piblik AHF pou Lafrik. "Kanpay Libète anba Dèt AHF la mande aksyon fonse pou refòme sistèm kraze sa a epi asire tout nasyon yo gen opòtinite pou fè pwogrè nan sante, pwosperite ak diyite imen."
Dezekilib dèt souveren an ranfòse pa mache finansye ak estrikti gouvènans inegal ki kite nasyon an devlopman yo ak yon pouvwa negosyasyon limite. Peyi yo regilyèman oblije bay priyorite a peman dèt pase envestisman ki sove lavi—menm pandan ijans sante piblik ak dezas klimatik. Pou chak dola yo resevwa nan èd, plizyè bilyon dola soti nan peman dèt, gwo to enterè, twou vid ki genyen nan taks ki lye ak resous natirèl, ak lòt sòti finansye ki agrave inegalite a epi ki febli devlopman alontèm.
Atravè kanpay Libète anba Dèt la, AHF ankouraje lidè mondyal yo pou ede bati yon avni ki pi dirab pou tout moun. Swiv kanpay la nan FFDcampaign.org.
