Svetlana Kulsis se chèf Demetra, patnè AHF la – Asosyasyon Fanm ak Fanmi yo Vilnerab a VIH. Istwa li menm ak Demetra a se pwochen nan seri "Mwen Se AHF" nou an ki prezante anplwaye, kliyan ak patnè remakab k ap fè sa ki byen pou sove lavi chak jou.
Entèvyouve pa Diana Shpak, Pwen Fokal Jesyon Konesans, Biwo AHF Ewòp.
Ane sa a make 25yèm anivèsè Demetra Lityani an, yon evènman remakab ki reflete angajman òganizasyon an depi lontan pou sipòte fanm ak fanmi ki vilnerab a VIH, ak devouman li pou fè pwogrè nan chanjman sosyal. Nan kad vwayaj sa a, 15 dènye ane koperasyon avèk AHF yo make kòm yon patenarya ki vin tounen yon bouée de sauvetage pou anpil moun epi yon vrè egzanp angajman pataje pou yon koz komen.
Nan okazyon enpòtan sa a, direktè Demetra nan Vilnius te jantiman dakò pou l ban nou yon entèvyou epi pataje eksperyans li, valè li yo, ak istwa òganizasyon an.
Svetlana, èske ou ka pale nou de chemen ou anvan ou te travay ak AHF? Ki sa ki te enspire ou pou antre nan domèn VIH/SIDA ak sante piblik?
Nou te vini nan sektè ONG yo soti nan Sant SIDA Leta a avèk eksperyans deja nan prevansyon VIH. Nan fen ane 1990 yo, nou te wè bezwen ijan pou sèvis pi rapid pou gwoup vilnerab ke enstitisyon leta yo pa t kapab rive jwenn, sa ki te pouse nou kreye pwòp òganizasyon pa nou.
Premye atansyon nou te bay se te fanm ki t ap fè pwosès nan lari nan Vilnius. Tès nou te fè sou 18 fanm nan klinik estasyon tren an te revele anpil bagay. Pa gen youn ki te gen VIH, men prèske tout te gen lòt MST ki pa trete. Sa te revele yon gwoup ki gen gwo risk, yo te kite l deyò sistèm swen sante a.
Nan lane 2000, jinekològ Rūta Jarašūnienė, Dr. Giedrius Likatavičius, ak mwen te fonde Demetra. Rive nan lane 2002, nou te gen pwòp espas pa nou kote medam yo te ka jwenn konsiltasyon, kapòt, ak swen medikal.
Ki jan kolaborasyon ou ak AHF te kòmanse?
Nou te rankontre AHF pou premye fwa an 2009 nan yon konferans. An 2011, Terri Ford, Chèf AHF pou Defans ak Règleman Mondyal, ak Denys Nazarov, Direktè Règleman ak Kominikasyon Mondyal, te vizite Vilnius pou wè travay nou epi rankontre lòt ONG yo. Vizit sa a te mennen nan premye pwogram Lityani yo pou tès depistaj rapid ak anonim, distribisyon kapòt, ak sèvis koneksyon ak swen. Nan moman sa a, tretman te preskri sèlman nan etap avanse yo, epi ansanm ak AHF, nou te kòmanse plede pou chanje sa.
An 2012, nou te siyen premye kontra nou an epi nou te resevwa resous nan men AHF pou aktivite regilye yo, tankou twous tès depistaj, kapòt, ak finansman pou evènman yo. Depi lè sa a, kolaborasyon nou an te grandi pou l vin tounen yon patenarya konplè ki te mennen nan gwo amelyorasyon nan aksè a tretman ak sipò pou moun k ap viv ak VIH nan Lityani.
Svetlana, ane sa a make 15 an kolaborasyon avèk AHF. Ki sa anivèsè sa a vle di pou ou? Kisa nou te reyalize ansanm?
Kenz ane se yon gwo etap enpòtan. Ansanm ak AHF, nou reyalize anpil bagay.
An 2012, apre kanpay Keep the Promise la, Lityani te adopte yon lwa pou kòmanse tretman VIH la nan yon nivo CD4 350, ki te premye viktwa nou. Rive nan 2018, ART te elaji pou tout moun, kèlkeswa kantite CD4, gras a defans enterè AHF ak patnè lokal yo. Dovile Sakaliene ak Juozas Olekas.
Gen lòt gwo evènman tou ki te fèt tankou retabli Konsèy Kowòdinasyon Nasyonal la, kreye koridò vèt pou tretman imedya, retire obligasyon referans pou swen pou IST, epi garanti aksè a tretman antiretroviral nan prizon yo. Avèk sipò AHF, Demetra te bati tou yon dyalòg dirab ak Ministè Sante a epi li te defann ONG k ap fè tès depistaj.
Gras a sipò ak patisipasyon pèsonèl AHF la, nou prezève aksè pou gwoup vilnerab yo. Wi, nou se lidè ak ekspè, men sa ki pi enpòtan, nou chanje lavi moun ki pa t gen okenn èd anvan.
Nan opinyon ou, kisa ki fè AHF diferan de lòt òganizasyon yo?
AHF konsantre sou sèvis kalite siperyè pou moun ki afekte pa VIH, rive jwenn moun ki eskli nan sistèm leta a epi defann dwa yo pou tretman egal. Se sa ki fòs li.
Ansanm ak AHF, Demetra te diminye baryè pou swen epi yo te elaji tès depistaj yo. Yo te pote kanpay sou gwo echèl ki pa t janm wè anvan. Ankouraje, nou te lanse Karavan Sekirite a, yon inite tès mobil ki vwayaje atravè Lityani chak ete. Okòmansman, moun yo te reziste tès depistaj, men an 2014 nan Klaipėda, te gen moun nan liy ki te fòme, e menm travayè swen sante yo te vini, yo te fè tès anonim yo konfyans.
AHF te ban nou plis pase twous tès depistaj. Yo te fè yon kontribisyon imanitè pou chanje politik leta ak atitid piblik la. Nou te montre sosyete a ke sante konsène tout moun e li pa dwe janm yon sous wont.
Tout reyalizasyon sa yo ak AHF se rezilta plizyè ane travay, men tou yon sous motivasyon konstan. Ki sa ki motive w plis la?
Te gen yon nonm ki te VIH pozitif, yon ansyen moun ki te konn pran dwòg ak yon tan lontan kriminèl, ki te fèb e ki te sou beki lè l te fèk rive Demetra. Nou te ede l retabli dokiman, jwenn asirans, kòmanse tretman e menm fè volontarya. Tretman an te mache. Jodi a li an sante, li marye, li se yon papa, e l ap viv yon lavi konplè. Sa ba li yon gwo sans.
Pafwa mwen sonje kijan tout bagay te kòmanse, jis yon ti ekip k ap mache nan lari yo, k ap distribye kapòt, k ap pale de VIH. Jodi a, ansyen anplwaye nou yo ap dirije enstitisyon medikal yo, sa ki pote yon gwo lajwa. Ou reyalize tout sa nou fè pa gen pri. Li konsène lavi, lavni, ak sa k ap rete apre nou. Mwen jis vle moun n ap travay avèk yo gen yon bon lavi.
Pawòl Svetlana yo fè nou sonje ke vrè fòs la se nan aksyon senp ki pèsistan, epi nan limanite ki pote espwa kote li pi nesesè a.
